Phía trước là chân trời

Archive for Tháng Ba, 2014

Cảm nhận của em về đoạn thơ sau trong Chinh phụ ngâm của Đặng Trần Côn và Đoàn Thị Điểm :

Posted by thaidung1611 trên 22/03/2014

Lòng này gửi gió đông có tiện

Nghìn vàng xin gửi đến non Yên

Non Yên dù chẳng tới miền

Nhớ chàng thăm thẳm đường lên bằng trời

Trời thăm thẳm xa với khôn thấu

Thiếp nhớ chàng đau đáu nào xong

Cảnh buồn người thiết tha lòng,

Cành cây sương đượm tiếng trùng mưa phun

 

Chinh phụ ngâm là tác phẩm mở đầu, cũng là tác phẩm đặc sắc nhất của thể loại ngâm khúc, một thể loại trữ tình rất phát triển ở thế kỉ XVIII. Với thể thơ song thất lục bát, tác giả Đặng Trần Côn cùng dịch giả Đoàn Thị Điểm đã bày tỏ sự oán ghét chiến tranh phong kiến phi nghĩa, từ đó thể hiện tâm trạng khát khao tình yêu hạnh phúc lứa đôi. Người đọc sẽ còn mãi không quên nỗi lòng, tâm trạng của người chinh phụ qua đoạn thơ sau:

“Lòng này gửi gió đông có tiện

Cành cây sương đượm tiếng trùng mưa phun”

Người chinh phu vẫn đi mãi chưa về. người chinh phụ sống trong nỗi buồn tủi, cô đơn: Để giải tỏa tâm trạng bế tắc ấy, người chinh phụ đành phải mượn ngọn “gió đông” để gửi gắm nỗi nhớ thương chồng của mình :

Lòng này gửi gió đông có tiện

Nghìn vàng xin gửi đến non yên

“Lòng này “. Đó là nỗi lòng thương nhớ khôn nguôi của người chinh phụ.  Nỗi lòng này người chinh phụ chỉ biết hỏi gió nhờ gió,“Có tiện” hay không, nếu tiện thì dẫu nghìn vàng nàng cũng chịu xin  chấp nhận,  để nàng có thể gửi  đến ” Non yên”nỗi long thương nhơ của mình. Non Yên là 1 địa danh thuộc tỉnh Thiểm Tây của Trung Quốc” cách hơn hai nghìn dặm về phía Bắc. Nhưng trong đoạn trích này,”non Yên ” chỉ là 1 địa danh mang tính ước lệ , để qua đó tác giả nhằm tô đậm khoảng cách xa vời giữa người chinh phu và người chinh phụ

Ngóng trông chồng mòn mỏi, rồi nhờ gió gửi nỗi lòng mình về phương xa nhưng nàng vẫn khôn vơi nỗi khát khao. Giờ đây choáng ngợp trong tâm hồn nàng là nỗi nhớ chồng da diết

Nhớ chàng thăm thẳm đường lên bằng trời

Trời thăm thẳm xa với khôn thấu

Nỗi nhớ chàng đau đáu nào xong

Từ  láy“đằng đẵng”  gợi cảm giác triền miên liên tục .  Nỗi nhớ tưởng kéo dài đến vô tận không nguôi, không dứt.

Và độ dài của nỗi nhớ đó được tác giả diễn tả rõ hơn qua hình ảnh “đường lên bằng trời”. Kkhông  dùng  con số cụ thể để  đo độ dài nỗi nhớ, mà nhà thơ lại hình dung  biệp pháp so sánh. Và như thế tác giả không chỉ gợi ra khoảng cách về địa lý mà còn làm diễn tả sinh động sự cách trở nghìn trùng trong tình cảm khó lòng khỏa lấp của hai người .

Ý thức được tình cảnh của mình mà chẳng thể chia sẻ cùng ai, người chinh phụ đành cất tiếng hỏi ông trời:”Trời thăm thẳm xa với khôn thấu”.Hỏi trời xanh xa vời kia có thấu chăng nỗi lòng nhớ thương. Câu thơ như một lời than thở,ai oán đầy tuyệt vong của người vợ sau nhiều ngày tháng mòn mỏi đợi tin chồng đi chinh chiến.

Hỏi trời, trời đâu có thấu. Trong lòng người chinh phụ lúc này dồn tụ lại chỉ còn là nỗi dau.Từ láy“đau đáu” biểu lộ sắc thái tăng tiến,sự dồn nén cảm xúc thành nỗi xót xa đắng cay nối dài bất tận trong lòng người chinh phụ

Nếu Kiều thấy “Cảnh nào cảnh chẳng đeo sầu – Người buồn cảnh có vui đâu bao giờ?”, thì với người chinh phụ lúc này cảnh vật vô hồn, thê lương gống như tâm trạng của mình vậy :

“Cảnh buồn người thiết tha long”,

Đó là mối quan hệ giữa con người và tâm cảnh , người buồn, nỗi buồn thấm vào tâm can nên nhìn cảnh vật thấy sầu não ,thê lương” .

“Cành cây sương đượm tiếng trùng mưa phun”.Đó là hình ảnh ẩn dụ cho nỗi buồn chất chứa sâu lắng của người chinh phụ ,sự mòn héo của cảnh vật hay do lòng người mòn héo mà ra .

Tác giả đã sử dụng điêu luyện thể thơ song thất lục bát, phối hợp các hính ảnh ước lệ “non Yên”,”gió Đông”,với hình ãnh ẩn dụ “sương đượm”,”mưa phun” ,đặc biệt là sự thành công trong bút pháp miêu tả tâm lí nhân vật, tả cảnh ngụ tình tác giả đã đưa người đọc qua các cung bậc cảm xúc của nhân vật trữ trình một cách tự nhiên nhất và thể hiện ước mơ khát vọng chính đáng của họ về tình yêu và hạnh phúc

lứa đôi  .Đồng thời thể hiện sự thương cảm sâu sắc của tác giả với ước mơ chính đáng của người phụ nữ cũng là lời tố cáo chiến tranh phong kiến phi nghĩa

 

 

Advertisements

Posted in Không phân loại | Leave a Comment »

Cảm nhận của em về phần một trong đoạn trích Trao duyên ( Truyện Kiều – Nguyễn Du )

Posted by thaidung1611 trên 21/03/2014

Cậy em, em có chịu lời

Ngồi lên cho chị lạy rồi sẽ thưa

Giữa đường đứt gánh tương tư

Keo loan chắp mối tơ thừa mặc em

   Kể từ khi gặp chàng Kim

                       Khi ngày quạt ước khi đêm chén thề

                             Sự đâu sóng gió bất kỳ

                         Hiếu tình khôn lẽ hai bề vẹn hai

  Ngày xuân em hãy con dài

                          Xót tình máu mủ thay lời nước non

                                   Chị dù thịt nát xương mòn

                    Ngậm cười chín suối hãy con thơm lây

I/ Mở bài :

Truyện Kiều tên thực là Đoạn trường tân thanh, có nghĩa là Tiếng kêu dứt ruột mới. Quả vậy trong tác phẩm có vô vàn những tiếng kêu thương, mà Trao duyên có lẽ là tiếng kêu dứt ruột đầu tiên khởi đầu một chuỗi dài đau thương chồng chất lên cuộc đời truân chuyên của một người con gái tài sắc. Thuý Kiều dứt ruột trao duyên bằng những lời thơ tan nát cõi lòng.

II/ Thân bài :

Một ngày kia khi cái “điều đâu bay buộc ai làm” bỗng xảy ra làm cho gia đình Vương Ông. Và để có ba trăm lạng chuộc cha, Thuý Kiều đã phải cân nhắc giữa hiếu và tình :

                       Duyên hội ngộ đức cù lao

                       Bên tình bên hiếu bên nào nặng hơn

                       Để lời thệ hải minh sơn

                    Làm con trước phải đền ơn sinh thành

Kiều đã lựa chọn “làm con trước phải đền ơn sinh thành”. Mâu thuẫn giữa hiếu và tình đã được nàng giải quyết.Còn lúc này đây lại là lúc nànmg đối mặt với hạnh phúc, đối diện với chính mâu thuẫn lòng mình : Tình yêu mãnh liệt và sự chia li vĩnh viễn. Và để giải quyết cái mâu thuẫn đó Kiều đã phải nhờ em trả nghĩa cho chàng Kim

                        Cậy em em có chịu lời

                     Ngồi lên cho chị lạy rồi sẽ thưa

*/ Hai câu thơ trên là lời yêu cầu khẩn thiết của Kiều đối với em

_ Cậy, chịu, lạy, thưa, đó là ngôn ngữ và hành động của kẻ dưới nói với bề trên. Nhưng Kiều là chị tại sao lại phải cạy, lạy thưa với em. Nếu cần điều gì ở  Vân Kiều có thể  nhờ em một cách thật thân tình chị em. Nhưng, với hoàn cảnh cụ thể của Kiều Nguyễn Du không thể thay thể bốn chữ trên bằng bất cứ chữ nào khác.  Bởi với bốn chữ ấy Kiều không chỉ dùng lễ để nói chuyện với em, biểu thị tấm lòng kính trọng và biết ơn em mà còn làm cho buổi trao duyên thêm phần trang trọng và thiêng liêng

Hơn nữa bốn chữ ấy mang đậm cái bi kịch của nàng Kiều. Câu chuyện mà nàng sắp nói ra đây thực sự là câu chuyện tế nhị, khó nói : Trao duyên. Tức là đem duyên chị gán cho duyên em. Tình duyên ấy có thể đẹp với chị nhưng chắc gì đẹp với em. Vân có thể phật ý, có thể xấu hổ, thậm chí còn cảm thấy bị coi thường, bị xúc phạm thì sao. Hiểu hoàn cảnh tế nhị và khó xử của em, Kiều đã phải khẩn khoản van nài. Và vì thế phải chữ: Cậy chịu, lạy, thưa : mới  hàm chứa trọn vẹn nội dung thông báo cũng như ý tứ và hoàn cảnh của Kiều lúc này.

Vẫn xưng hô là chị em mà thực tình trong đó là mối quan hệ giữa ân nhân với kẻ chịu ơn, của kẻ dưới đang nói với bề trên. Chị trở thành kẻ lép vế, phải cạy cục luỵ phiền em.

Để báo đáp ân tình với chàng Kim, Kiều đã phải nhún mình, hạ mình đến tội nghiệp.Nhưng trong từng lời nói và hành động của nàng, ta thấy  Kiều là người thật thông minh tế nhị và cũng thật trọng nghĩa.

Về nỗi bất hạnh của đời mình, nàng không quá dài lời.

*/ Kiều chỉ kể vắn tắt những nỗi bất hạnh của mình

                             Kể từ khi gặp chàng Kim

                       Khi ngày quạt ước khi đêm chén thề

                             Sự đâu sóng gió bất kỳ

                         Hiếu tình khôn lẽ hai bề vẹn hai

Kể từ khi tình yêu chớm nở, Kiều đang sống trong những ngày hành phúc với bao kỉ niệm êm đềm của tình yêu “ngày quạt ước, đêm chén thề “. Nhưng tai hoạ ập đến, “sự đâu sóng gió bất kì”, thế là tình yêu tan vỡ “giữa đường đứt gánh tương tư”. Mối tình vừa mới chớm nở, Kiều đang nâng niu trên tay bỗng bị cuộc đời tàn nhẫn giật mất. Đó là nỗi bất hạnh lớn trong cuộc đời nàng và cũng là lý do để Kiều phải nhờ cậy Vân.

Và để diễn tả những biến cố đau đớn xót xa của Kiều, Nguyễn Du đã sử dụng một hệ thống hình ảnh mang tính đối lập, bằng lời thơ mang âm hưởng của thành ngữ ca dao kết hợp với từ Hán Việt, nhà thơ không chỉ diễn tả được những biến có bất hạnh lớn lao  trong cuộc đời Kiều mà còn làm cho lời tâm sự của nàng với em vừa gần gũi giản dị lại vừa trang nghiêm, nghiêm túc.

Sau những lời rào trước đón sau giờ đây

*/ Kiều đặt vấn đề trực tiếp với em thay mình trả nghĩa cho chàng Kim

                                Ngày xuân em hãy con dài

                          Xót tình máu mủ thay lời nước non

                                   Chị dù thịt nát xương mòn

                    Ngậm cười chín suối hãy con thơm lây

Em còn trẻ (ngày xuân em hãy còn dài), đáng lẽ em còn được hưởng bao nhiêu mật ngọt của tình yêu, nhưng em hãy thương chị hãy vì nghĩa chị em (xót tình máu mủ) mà đáp nghĩa chàng Kim (thay lời nuức non)

Để thuyết phục em, Kiều đã phải viện tình ruột thịt. Mấy chữ “xót tình máu mủ” mới đau đớn làm sao Nó vừa là tiếng kêu nài khẩn thiết đến tan nát cõi lòng của Thuý Kiều, vừa là sự đồng cảm sâu sắc của chị với em. Kiều đã đặt mình vào vị trí của em để hiểu, để cảm tấm lòng của Vân . Vì thế, ngôn ngữ của Kiều với Vân lúc này giàu chất lý trí mang phong cách thành ngữ vừa tỉnh táo sáng suốt vừa giản dị gần gũi thân tình

Trong quan niệm của Kiều, việc Vân lấy Kim Trọng trước hết là xót tình máu mủ mà thực chất là sự hi sinh của Vân vì Kiều. Nên Kiều dù thịt nát xương mòn ngậm cười chín suối vẫn còn thơm lây. Lòng tạ ơn nghe sao mà đau đớn ! Ơn ấy dù đến chết chị vẫn còn ghi nhận. Hơn thế chị “hãy còn thơm lây”. Tức là nghĩa cử của em, sự hi sinh của em thật vô cùng cao quí, có chết chị cũng vui lòng và vinh dự vì nghĩa cử ấy. Đưa ra lý do trên chứng tỏ Kiều thật thông minh khôn khéo, ràng buộc Thuý Vân bằng những mối quan hệ tình cảm vì cây dây leo, buộc Vân mặc nhiên phải chấp nhận.

Kiều thông minh khôn khéo. Nhưng đằng sau sự thông minh khôn khéo ấy, tận đáy lòng Kiều đau đớn biết bao. Bởi ai chẳng khát khao hạnh phúc, ai chẳng mong muốn được gắn bó với người mình yêu. Một người con gái đa cảm dám xăm xăm băng lối vườn khuya một mình để đến nhà người yêu thì mong muốn, khát vọng ấy càng trở nên mãnh liệt hơn ai hết. Vậy mà Kiều đành lòng phải dứt bỏ, nỗi đau ấy như dao cắt ruột,cắt gan.Và chắc chắn Kiều đã phải gắng gượng biết bao, có gắng biết bao để có sự tỉnh táo và lý trí đến vậy. Nhưng cũng qua đó, ta càng thấy rõ hơn vẻ đẹp trong nhân cách của Kiều :  trong sáng cao thượng và vị tha

III/ Kết luận :

Sự thật, trao duyên, đây là cái chết của tâm linh Kiều, cái chết của một mối tình trong sáng đẹp đẽ, sâu sắc mà 15 năm sau nàng không thể tìm lại.Đoạn thơ không chỉ cho ta thấy sự cảm thông lạ lùng của tác giả đối với những khát vọng hạnh phúc và những đau khổ của con người . Mà ta còn  thấy được  thiên tài Nguyễn Du trên phương diện đồng cảm, khám phá sâu sắc thế giới tâm trạng nhân vật và phương diện nghệ thuật ngôn từ

 

 

 

Posted in Không phân loại | Leave a Comment »

Ngỡ anh về !

Posted by thaidung1611 trên 10/03/2014

Mùa hoa xoan nở – nhớ anh nhiều

Em mải miết giữa dòng đời xuôi ngược

Đồng gạo, đồng rau như bão tố quay cuồng

Nhưng … có một ngày, đầu tường xoan tím nở

Như ngỡ anh về… gõ cửa gọi vừng ơi

aEMCODON

Posted in Không phân loại | Leave a Comment »

Chúc mừng 8/3/2014

Posted by thaidung1611 trên 04/03/2014

Chúc tấc cả các bà, các mẹ, các chị em luôn vui vẻ khỏe đẹp và hạnh phúc !

Image

Posted in Không phân loại | Leave a Comment »