Phía trước là chân trời

Từ ấy

A/ Tiểu dẫn

1/ Tác giả

2/ Sự nghiệp

3/ Xuất xứ – Chủ đề

*/ Xuất xứ : Ngày được đứng vào hàng ngũ những người cùng phấn đấu vì một lý tưởng cao đẹp là bước ngoặt quan trọng trong cuộc đời Tố Hữu. Ghi nhận kỉ niệm đáng nhơ đó với những cảm xúc, suy tư sâu sắc, Tố Hữu viết Từ ấy. bài thơ nằm trong phần Máu lửa của tập Từ ấy. Tập thơ gồm 3 phần : máu lửa, Xiềng xích, Giải phóng.

*/Chủ đề : « Từ ấy » là lời tâm nguyện của người thanh niên yêu nước giác ngộ lí tưởng cộng sản

B/ Văn bản

I/ Bố cục

II/ Đọc hiểu :

1/ Khổ 1

                  Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ

                  Mặt trời chân lý chói qua tim

                  Hồn tôi là một vườn hoa lá

                  Rất đậm hương và rôn tiếng chim

Tố Hữu vốn chỉ là một thanh niên trí thức tiểu tư sản đang“băn khoăn đi kiếm lẽ yêu đời”. Chàng thanh niên 18 tuổi ấy đang đứng giữa ngã ba đường chưa biết đi ngả nào, rẽ ngả nào:

        “Bâng khuâng đứng giữa hai dòng nước,

         Chọn một dòng hay để nước trôi đi.

Nhưng kể từ khi gặp lí tưởng của Đảng thì :

                  Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ

                   Mặt trời chân lí chói qua tim

“Từ ấy”là thời điểm nhà thơ được tiếp cận giác ngộ lí tưởng cộng sản; được hòa hồn mình  trong phong trào Đoàn thanh niên cộng sản Huế;lại được kết nạp vào Đảng cộng sản. Nên “Từ ấy” đã trở thành cái mốc thời gian có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong đời cách mạng cũng như trong đời thơ của Tố Hữu

Và kể từ khi được giác ngộ, nhà thơ đã cảm nhận rõ rệt sức mạnh của lí tưởng đó qua hình ảnh “bừng nắng hạ – Mặt trời chân lý chói qua tim”. Nếu mặt trời của vũ trụ tỏa ánh sáng hơi ấm, sức sống cho tạo vật thì “mặt trời chân lí” trong lòng nhà thơ là một nguồn sáng đặc biệt, rực rỡ chói chang xuyên thấu, chiếu  sáng mọi góc khuất tâm hồn cũng như nhận thức. Nó có tác dụng làm thay đổi cuộc đời nhà thơ. Và để khẳng định sức mạnh đặc biệt của nguồn sáng ấy, nhà thơ  đã sử dụng một loạt hình ảnh ẩn dụ kết hợp với các động từ mạnh, Tố Hữu đã làm nổi bật sức mạnh đặc biệt của lí tưởng cách mạng đã hoàn toàn xua tan màn sương mù của ý thức tiểu tư sản và mở ra trong tâm hồn nhà thơ một chân trời mới của nhận thức của tư tưởng và tình cảm.

  Hai câu tiếp theo, nhà thơ diễn tả niềm sung sướng say mê khi buổi đầu bắt gặp lí tưởng của Đảng :  Hồn tôi là một vườn hoa lá

                                       Rất đậm hương và rộn tiếng chim

   Tâm hồn của nhà thơ khi gặp lý tưởng cách mạng được so sánh với một khu vườn đầy sức sống, đầy hương sắc với hoa lá, hương thơm và tiếng chim ca rộn ràng. Đối với khu vườn đó thì cái đáng quí hơn cả là ánh nắng mặt trời. Còn với tâm hồn của người thanh niên Tố Hữu đang băn khoăn đi kiếm lẽ yêu đời thì cái đáng quí hơn cả là mặt trời chân lý – lý tưởng của Đảng soi đường dẫn lối.  Nên nhà thơ sung sướng đón nhận lý tưởng ấy như cỏ cây hoa lá đón nhận ánh sáng mặt trời. Biện pháp so sánh, đã giúp nhà thơ đã diễn tả thật cụ thể, sinh động niềm sung sướng say mê ấy

2/ Khổ 2   Lý tưởng của Đảng không chỉ đem lại cho con người ta ánh sáng sức sống mới mà còn đưa đên cho con người những nhận thức mới

     Tôi buộc lòng tôi với mọi người

     Để tình trang trrair với trăm nơi

     Để hồn tôi với bao hồn khổ

     Gần gũi nhau thêm mạnh khối đời

  Trong quan niệm về lẽ sống, giai cấp tư sản và tiểu tư sản có phần đề cao chủ nghĩa cá nhân  (Ta là một, là riêng là thứ nhất – Không có ai bè bạn nổi cùng ta). Nhưng từ khi được giác ngộ lý tưởng, Tố Hữu tử nhủ :

    Tôi buộc lòng tôi với mọi người

    Để tình trang trải với trăm nơi

Đại từ “tôi” được điệp lại góp phần nhấn mạnh ý thức sâu sắc về  mục đích và phong cách sống của nhà thơ. “Tôi” là cái tôi cá nhân; “mọi người” là cái ta, cái chung mang tính cộng đồng, tính tập thể. Tác giả nói “Tôi buộc lòng tôi với mọi người”, ta có thể hiểu tôi ra lệnh bắt buộc lòng tôi phải đến với mọi người, hòa nhập cùng mọi người. Nhưng ta cũng có thể hiểu là tôi tự trói buộc , ràng buộc lòng tôi với mọi người. Dù hiểu theo cách nào thì động từ, kết hợp với cách nói quá, nhà thơ đã khẳng định ý thức tự nguyện sâu sắc và quyết tâm cao độ muốn hòa nhập cái tôi cá nhân với cái ta chung của mọi người.

Và sự tự nguyện, sự quyết tâm cao độ muốn hòa nhập cái tôi vào cái ta ấy nhằm đạt mục đích :

            Để tình trang trải với trăm nơi

            Để hồn tôi với bao hồn khổ

            Gần gũi nhau thêm mạnh khối đời

Cái tình ở đây là tâm hồn của nhà thơ, là cái tôi cá nhân của nhà thơ. Cái tôi ấy trang trải với muôn nơi. Nghia là cái tôi ấy không bó hẹp mà mở rộng ra cuộc đời với mọi người ở khắp muôn nơi. Nghệ thuật hoán dụ đã giúp Tố Hữu diễn tả sinh động sự đồng cảm sâu sắc của nhà thơ với từng hoàn cảnh của từng con người cụ thể.

Và không chỉ là sự đồng cảm chung chung mà tác giả đặc biệt quan  tâm đến “bao hồn khổ” – những con người cần lao       

           Để hồn tôi với bao hồn khổ

            Gần gũi nhau thêm mạnh khối đời

Khối đời mà nhà thơ nói đến phải chăng là hình ảnh ẩn dụ cho một khối người đông đảo cùng chung cảnh ngộ, đoàn kết chặt chẽ để cùng phấn đấu cho môt mục đích chung. Qua hình ảnh thơ này, nhà thơ đã nhận thức sâu sắc rằng khi cái tôi chan hòa với cái ta, khi cá nhân hòa mình trong một tập thể cùng chung lý tưởng thì sức mạnh đó sẽ được nhân gấp bội. Như vậy, Tố Hữu đã đặt mình giữa dòng đời và trong môi trường rộng lớn của quần chúng lao khổ, để rồi ở đó người thanh niên ấy tìm thấy niềm vui và sức mạnh không chỉ bằng nhận thức mà còn bằng tình yêu mến, bằng sự giao cảm của những trái tim.

3/Sang khổ 3, nhà thơ tiếp tục nêu bật sự chuyển biến sâu sắc tình cảm của mình :

            Tôi đã là con của vạn nhà

            Là em của vạn kiếp phôi pha

            Là anh của vạn đầu em nhỏ

            Không áo cơm cù bất cù bơ

 Lý tưởng cộng sản đã giúp nhà thơ có được lẽ sống mới, giúp nhà thơ vượt qua tình cảm ích kỉ hẹp hòi của giai cấp mình để có được tình hữu ái giai cấp với quần chúng lao khổ. Tôi đã là con, là em, là anh của vạn nhà, vạn kiếp, vạn đầu. Điệp từ kết hợp với các từ xưng hô chỉ mối quan hệ ruột thịt cùng các số từ chỉ số lượng đông đảo, nhà thơ không chỉ khẳng định một tình cảm đầm ấm thân thiết trong gia đình quần chúng lao khổ. Mà còn qua đó nhà thơ cũng nhấn mạnh sự nhận thức sâu sắc rằng : Mình cũng chỉ là một thanh niên trong đại gia đình quần chúng lao khổ. Đó chính là sự hóa thân diệu kì, một phương thức ứng xử tạo lập cuộc sống trong quá trình hoạt động cách mạng của người chiến sĩ cộng sản : nhà thơ có một cái tôi, song nhà thơ biết chia đều cho mọi người, biết yêu thương và gắn bó với những người lao khổ, biết khiêm tốn để vươn lên. Đó cũng chính là tấm lòng bao la, trái tim rộng lớn nhân hâu của nhà thơ

« Từ ấy » là lời tâm nguyện của người thanh niên yêu nước giác ngộ lí tưởng cộng sản. Sự vận động của tâm trạng nhà thơ được thể hiện sinh động bằng hình ảnh tươi sáng, các biện pháp tu từ và ngôn ngữ giàu nhạc điệu

III/ Kết luận : Ghi nhớ – SGK

 

 

4 phản hồi to “Từ ấy”

  1. Shizuka said

    Cô ơi cô, cô có thể đăng bài giảng chi tiết bài Từ ấy, Hạnh phúc một tang gia, Một thời đại trong thi ca & Vĩnh biệt cửu trùng đài được không ạ? Năm nay em thi đại học ạ=( Em cám ơn cô!

    • thaidung1611 said

      Cảm ơn em đã yêu mến bài giảng của cô. Cô sẽ gửi cho em ngay đây. Bài Một thời đai trong thi ca và Vĩnh biệt cửu trùng đài em chịu khó xem qua thư viện bài giảng nhé vì phong chữ cũ mà. Chúc em thi tốt nhé

      • thaidung1611 said

        Có lẽ em ghi địa chỉ Email cho cô, cô sẽ gửi bài trực tiếp cho em. các bài này cô soạn trên phông cũ, đưa lên mạng hay vị lỗi ! Chúc em thành công

      • Shizuka said

        Em cảm ơn cô nhiều! ^____^ email của em là yunjaerin@aol.com ạ. Em cám ơn cô! Em cũng chúc cô có nhiều học trò giỏi:) Bài giảng của cô thực sự là rất hay:x

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: