Phía trước là chân trời

_ Rama buộc tội

                                                       Rama buộc tội

               Trích sử thi ấn Độ Ramayana

A/ Tiểu dẫn

I/ Vài nét về sử thi ấn  Độ : SGK      Giáo viên bổ sung thêm:

_   Hoàn cảnh ra đời : ra đời sớm , sau thần thoại Vêđa trên cơ sở XH ấn  Độ cổ đại đang phát triển mạnh mẽ qua CĐQC  PK.

_Nội dung phản ánh :

+ Là bức tranh rộng lớn phản ánh hiện thực đời sống tư tưởng của nhân dân ấn  Độ cổ đại

+ Là bài ca vĩ đại ca ngợi những chiến công hiển hách khí phách hào hùng của những vị anh hùng

_ Thành tựu : Có nhiều bộ sử thi đồ sộ đáng kinh ngạc . Nó thực sự mở ra một thời đại hoàng kim của văn học ấn  Độ

II / Tác phẩm Ramayana

1/ Tóm tắt tác phẩm : SGK

2/ Nguồn gốc và ảnh hưởng : SGK.

 a/ Nguôn gốc:

Ramayana là 1 trong 2 bộ sử thi lớn nhất ấn  Độ . So với Mahabrahata tuy không đồ sộ bằng nhưng lại có cốt truyện thống nhất chặt chẽ hơn. Theo  truyền thuyết thì câu chuyên về hoàng tử Rama được lưu truyền trong dân gian từ xa xưa. Sau được

_ Một tu sĩ Bà la môn tên là Vanmiki soạn thành văn vần bằng tiếng Săngcơ rít. với nguồn cảm  hứng đăc biệt và 1 trí nhớ kỳ lạ vào khoảng thế kỉ 3 trước công nguyên. Toàn bộ tác phẩm lên đến 24 ngàn khổ thơ, nó đồ sộ và nổi tiếng đến mức khiến nhiều người trên thế giới phải kinh ngạc.

b/ ảnh hưởng:

Sử thi nào cũng mang tính chất giáo huấn. Nó có thể trở thành cuốn SGK về đạo đức luân lý tư tưởng của dân tộc đó. Sử thi ấn  Độ còn nặng tính chất giáo  huấn hơn. Ramayana đề cao lý tương đạo đức bổn phận của đẳng cấp Kơxátrya, hướng con người làm việc thiện, tiễu trừ cái ác, sống theo lẽ Đácma (công bằng bác ái). Chính vì vậy nhân dân ấn  Độ coi:

_ Tác phẩm như là kinh thánh cứu rỗi linh hồn và răn dạy họ tu luyện.

 Và họ còn nói rằng “ Chừng nào sông chưa cạn đá chưa mòn thì Ramayana còn làm họ say mê lòng người  và cứu giúp họ ra khỏi vòng tội lỗi ”.

_ Tác phẩm còn là nguồn cảm hứng sáng tạo vô tận của các văn nghệ sĩ ở các thời đại sau.

_ Tác phẩm còn được phổ biến sâu rộng trong những nước Đông Nam á.

Giáo viên bổ sung thêm

3/ Giá trị tác phẩm :

a/  Nội dung : _ Ca ngợi chiến công và đạo đức của người anh hùng Rama con người của đảng cấp Kơxátrya và tấm lòng chung thuỷ kiến trinh của Xita người phụ nữ  mẫu mực của thời đại.

b/ Nghệ thuật : _ Tác phẩm khai thác sâu vào thế giới tâm linh các nhân vật và diễn tả được những tình cảm đắm say mãnh liệt.

B/ Đoạn trích “Rama buộc tội”

1/ Vị trí đoạn trích:

 78 chương trước kể lại cuộc đời Rama quá trình đi đày và cuộc chiến đấu chống quỉ Ravana để cứu Xi ta.Bản trường ca có thể kết thúc ở đó (chương 78) vì Ra ma đã đạt được mục đích cứu Xi ta, giải phóng đảo Lanka và cũng là lúc chàng hết hạn đi đày.. Nhưng nếu vậy, tác phẩm cũng chỉ là một bản trường ca bình thường. Cái hay của nó là ở chỗ : tác giả đã tạo ra bước ngoặt lớn trong quá trình diễn biến cốt truyện cũng như trong tính cách của Rama. Chính vì thế nó đem lại sự bất ngờ cho độc giả.

_ Chương 78 Rama bối rối lần lữa, trì hoãn việc gặp vợ. Chàng cử Hanuman, Viphisana đến gặp và mời Xita đến gặp giữa nơi công cộng. Trong khi đó, Xita sung sướng nôn nóng tới gặp chồng đến mức không nghĩ đến trang điểm. Điều đó càng hé mở xung đột tình cảm giữa Rama và Xita ở chương sau

_ Đoạn trích nằm ở chương 79 kể lại sự ghen tuông của Rama

_ Sau chương này tác phẩm kể tiếp Xita được thần lửa bảo vệ. Vợ chồng Rama sum họp cùng em trở về kinh đô lên ngôi trị vì đất nước

II/ Phân tích

Theo em đoạn trích đề cập đến câu chuyện gì ?

“Rama buộc tội” kể lại cảnh Rama cho quân lính đưa Gianaki (Xita) tới và chàng lên án nghi ngờ nàng không chung thuỷ, xúc phạm nhiều lần tới nàng. Xi ta phải lên giàn hoả thiêu để chứng tỏ lòng chung thuỷ, sự trong trắng của mình. Như vậy, cuộc hội ngộ giữa Rama và Xita là cuộc hội ngộ không bình thường. Ngay cuối chương 78, dấu hiệu của sự khác thường đã xuất hiện : Lúc này Xita nôn nóng mong chóng gặp chồng, còn Rama lại miễn cưỡng muốn trì hoãn. Đến khi Xita được dẫn đến trước mặt cộng đồng, trước mặt Rama thì cuộc hội ngộ bất thường thực sự diễn ra.

1/ Cuộc hội ngộ khác thường giữa Rama và Xita

a/ Không gian cuộc hội ngộ :

Rama và Xita sau bao sóng gió, họ gặp lại nhau nhưng không phải trong một không gian riêng tư mà là trong một không gian công cộng : trước sự chứng kiến của tất cả anh em, bạn hữu, quan đội khỉ, quan quân dân chúng của vương quốc này

Xita và Rama xuất hiện trong cuộc hội ngộ này như thế nào ? Qua đó ta thấy tư cách của họ ra sao ?

b/ Không khí cuộc hội ngộ

*/ Xita

+ “Khiêm nhường đứng trước mặt Rama”.“ Khiêm nhường” có nghĩa là còn e dè còn dò xét chờ đợi xem thái độ của Rama như thế nào. Trước mặt Rama nàng không phải là một người vợ.

+ Khi Rama phán xét lúc này Xita thực sự trở thành một bị cáo.

*/ Rama

+ Chàng xuất hiện với tư cách một thủ lĩnh, một vị anh hùng đưa ra những lời phán quyết.

+ Ngay trong cách chàng xưng hô với Xita cũng thật là khách sáo xa lạ “Hỡi phu nhân cao quí”.

+ Cách chàng kết án cũng thật khắc nghiệt “ Nay ta phải nghi ngờ tình cảm của nàng”, “nàng muốn đi đâu tuỳ nàng, ta không ưng có nàng nữa”.

 Nhẽ ra sau bao ngày xa cách, sau bao gian nan nguy hiểm, giờ gặp mặt nhau đây phải là tay bắt mặt mừng, phải là những lời lẽ tràn đầy tình yêu thương, tình vợ chồng chung thuỷ, kèm theo những giọt nước mắt, những nụ cười  hạnh phúc. Nhưng tất cả đều nằm ngoài sự mong đợi của Xita

àĐây là cuộc hội ngộ khác thường. Nó không có một biểu hiện nào của tình cảm vợ chồng đầm ấm.

Xita khiêm nhường đứng trước mặt Rama như một bị cáo. Còn Rama như một thủ lĩnh phán xét một cách lạnh lùng tàn nhẫn. Và như thế:

à Kết quả của cuộc gặp gỡ là sự rạn nứt trong tình cảm vợ chồng .  Và

à Không khí của cuộc hội ngộ trang nghiêm như một phiên toà.

Tâm trạng của Rama và Xita thực sự diễn biến từ đây.

2/ Diễn biến tâm trạng của Rama và Xita

a/ Tâm trạng của Rama                  ( ? )

*/ Trước Xita khiêm nhường

_ Rama tuyên cáo chiến thắng

Chàng tuyên dương công trạng của những người đã giúp mình tận tình  và có kết quả để giải phóng đảo Lanka. Chàng Hanuman hảo hán, chàng Viphisana biết bỏ tà qui chính

à       Giọng điệu của chàng khi tuyên cáo rắn đanh, trịnh trọng

_ Chàng tuyên bố mục đích của mình

 “Ta đã làm tròn lời hứa và giờ đây không còn gì vướng mắc với chính mình”, với một quan niệm cao thượng “kẻ nào bị quân thù lăng nhục mà không đem tài nghệ riêng ra để trả thù kẻ đó là một gã tầm thường”.

à  Chàng hành động vì danh dự của một người anh hùng vì đẳng cấp cao quí của mình chứ hoàn toàn không vì tình riêng.

Qua lời tuyên cáo, ta thấyàlời lẽ của Rama thật rõ ràng hào hùng, chứng tỏ đầu óc chàng rất minh mẫn tỉnh táo.

Và cũng qua lời tuyên cáo ta thấy àđây là lời lẽ của một thủ lĩnh, không có một ngữ điệu, một ngôn từ nào của người chồng.

Sự rắn đanh, trịnh trọng làm cho lời nói của chàng trở nên lạnh lùng thiếu hẳn sự âu yếm yêu thương. Những dấu hiệu đó khiến người đọc cảm nhận đượcà sự xa cách trong quan hệ, sự chia li trong tâm hồn của Rama.

*/ Khi bắt gặp sắc đẹp của Xita

_ Lòng chàng đau như dao cắt.                    Vì sao vậy ?

à  Vì con quỉ ghen tuông bắt đầu ngóc đầu dậy

Điều đó được thể hiện qua chi tiết nào trong tác phẩm ?

Chàng đau đớn vì thấy nàng đẹp lại bị “quấy nhiễu trong vạt áo của Ravana”, đôi mắt tội lỗi của hắn đã hau háu nhìn thấy người nàng… Thấy nàng yêu kiều xinh đẹp và có được nàng ở trong nhà hắn, Ravana đâu có chịu đựng được lâu. Và như vậy :

_  Sự nghi ngờ ngày càng tăng, sự ghen tuông ngày càng lớn.  Và điều đó càng chứng tỏ :

àSự thật trong lòng chàng còn rất yêu vợ, tình nghĩa vợ chồng đang ràng buộc lấy chàng.

Nhưng ngoài tình cảm vợ chồng, còn danh tiếng của dòng họ tiếng tăm lẫy lừng, còn danh dự của một người anh hùng, sự ràng buộc của dư luận cộng đồng chi phối Rama. Rama sợ tai tiếng nên đã

_Đối xử tàn nhẫn với thô bạo với Xita

+ Khó chịu vì sự có mặt của nàng

“ Nàng đang đứng trước mặt ta, nhưng trông thấy nàng ta không chịu nổi, chẳng khác nào ánh sáng đối với người đau mắt”. Không những thế

+ Rama còn 2 lần đuổi Xita

“Vậy ta nói cho nàng hay, nàng muốn đi đâu tuỳ nàng, ta không ưng có nàng nữa”. “Ta không cần đến nàng nữa. Nàng muốn đi đâu tuỳ ý”.

  Nhân danh dòng họ, nhân danh người anh hùng,

+ Chàng đã xúc phạm sâu cay đến phẩm hạnh của Xita

“Ta làm sao có thể nhận nàng về khi nghĩ đến gia đình cao quí đã sinh ra ta”. ở ý mạch này, lời lẽ của Rama thẳng băng, lạnh lùng, tàn nhẫn. Thậm chí bất chấp đạo đức, chàng còn

+Rẻ rúng Xita hết mức

Chàng khuyên nàng có thể để tâm đến Lakmana, Bharata xuriva hay nếu thích nàng có thể  theo Viphisana cũng được”. Chàng cũng không ngần ngại nói thằng điều mình nghi ngờ :

+ Chàng cho rằng Xita đã thất thân với quỉ vương không còn giữ được lòng chung thuỷ “Thấy nàng yêu kiều xinh đẹp và có được nàng trong nhà hắn đâu có chịu được lâu”

Em có nhận xét gì về lời nói cũng như cách cư xử của Rama đối với Xita ?

Cả một đoạn dài Rama sỉ nhục Xita bằng những lời lẽ gay gắt, thô bạo. Cùng là một sự nghi ngờ nhưng các câu các ý cứ được lặp đi lặp lại nhiều. Điều đó chứng tỏ

       Cơn ghen tuông trong chàng đã lên đến tột đỉnh. Nó đang giày vò chàng làm chàng mất lí trí, lu mờ cả tình cảm, ngôn ngữ không còn thăng bằng chín chắn nữa.

Nếu như ở giờ phút đâu của cuộc hội ngộ, khi tuyên cáo chiến thắng, ngôn ngữ giọng điệu của chàng hào hùng, trịnh trọng bao nhiêu thì đến đây, giọng điệu của chàng lại trở nên lúng túng thiếu chín chắn bấy nhiêu. Vậy có gì mâu thuẫn giữa ý nghĩ và lời nói chăng ? Có lẽ là vì sự giằng xé trong tâm hồn Rama. Một mặt chàng vẫn yêu Xita, mặt khác vì nhiều nguyên nhân như đã phân tích ở trên khiến cơn ghen của chàng đẩy lên đến đỉnh điểm. Đây cũng chính là cơ sở để giải thích những biến đổi sau sắc trong tâm trạng Rama.                                 Cuối cùng

*/ Khi nghe Xita giãi bày và yêu cầu lập giàn hoả thiêu

Trước những lời lẽ giãi bày cũng như sự biện hộ một cách quyết liệt của Xita,

_ Tâm lí Rama dường như biến đổi hẳn.Nỗi thực hư đang giằng xé tâm hồn chàng

 Nỗi đau đớn đang lắng đọng khiến Rama không nói được một lời nào. Và trong con mắt mọi người “nom chàng khủng khiếp như thần chết vậy. Rama vẫn ngồi, mắt dán xuống đất”. Điều đó chứng tỏ

à        Dòng suy tư của chàng đi vào chiều sâu tâm linh.

Chàng im lặng không nói lên lời nhưng thực ra là chàng đang với chính mình, đang hối hận về những điều ngờ vực Xita, hay đau buồn vì mất đi lòng chung thuỷ của Xita. Rama im lặng, nhưng im lặng cũng là một thứ ngôn ngữ. Điều gì sẽ trả lời  cho sự im lặng của chàng ? Chờ khi nàng Xita dũng cảm nhảy vào dàn hoả thiêu mới đánh thức được bản nga của Rama

*/ Nghệ thuật Miêu tả tâm lý nhân vậtRama, tác giả đã vượt qua những ước lệ của sử thi dân gian. Ngòi bút của Vanmiki sắc cạnh miêu tả tận đáy sâu tâm linh nhân vật. Rama tuy là một vị thần giáng thế, song chàng cũng như con người trần tục, cũng có đủ các cung bậc của tính người, cũng có lúc yếu mềm, ghen tuông cực độ, ăn nói thiếu suy xét. Điều rất người này của Rama đã vượt xa các nhân vật khuôn sáo ước lệ trong một số sử thi dân gian khác.

b/ Diễn biến tâm trạng của Xita.           ( ? )

Trước sau Xita vẫn là người vợ chung thuỷ, kiên trinh, biết hi sinh vì chồng. Khi nàng bị con quỉ Maricha đánh lừa bằng cách nhại tiếng Rama kêu cứu, Xita vội thúc giục Lakmana đi cứu Rama không nghĩ đến một thân một mình trơ trọi trong rừng. Hành động đó của nàng biểu thị lòng thương chồng sâu sắc, một tình yêu chung thuỷ với chồng. Những ngày sống trong tay quỉ vương Ravana, nàng đã chống cự quyết liệt mọi hành động tàn nhẫn, cự tuyệt mọi lời dụ dỗ ngọt ngào của Ravana để chờ chồng đến cứu. Xita tin ở tình yêu chung thuỷ giữa hai người, mong ước được gặp lại chồng, được xà vào vòng tay yêu thương của chồng. Nhưng số phận trớ trêu thay ! Tưởng rằng giây phút gặp chồng sẽ là giây phút hạnh phúc sung sướng. Nàng sẽ được Rama âu yếm che chở. Nàng rạo rực bồn chồn xao xuyến bao nhiêu thì trái tim của Rama lạnh giá bấy nhiêu. Gặp Rama, nghe những lời giận dữ của chàng,

_ Xita ngạc nhiên “mở tròn xoe đôi mắt đầm đìa giọt lệ”.

Nghe những lời giận dữ của Rama, nàng dần hiểu ra thái độ của chồng

_ Nàng đau đớn đến nghẹt thở

như một cây leo bị vòi voi quật nát”. “Xấu hổ cho số kiếp của nàng, và nàng muốn tự chôn vùi cả cái hình hài của mình. Những lời nói của Rama xuyên vào trái tim nàng như một mũi tên. Nước mắt nàng đỏ ra như suối.

à Đoạn văn trên đã diễn tả thành công nỗi buồn, nỗi đau đớn của Xita đến cực điểm.

Một người phụ nữ cao quí bị bêu riếu trước đông đủ mọi người với những lời lẽ thô bạo nhất.

Nỗi khổ đau đã giày vò nàng khiến trong giây lát thể xác nàng trở nên héo hon úa tàn. Ta tưởng chừng nàng như không còn khả năng chống đỡ. Nhưng sau sự choáng váng ban đàu qua đi

_ Bằng giọng dịu dàng nghẹn ngào nức nở, nàng đưa ra lí lẽ để bảo vệ mình

+ Trước tiên nàng lên án cách xử sự của Rama. “Như một người thấp hèn chửi mắng một con mụ thấp hèn”

+ Nàng sẵn sàng chết nếu sớm biết rõ chàng sẽ từ bỏ thiếp

+Tiếp đó Xita nhấn mạnh lòng chung thuỷ cả về thể xác lẫn tâm hồn

+ Nàng nhấn mạnh dòng họ cao quí, nhắc lại lí do xin cưới.

Cuối cùng để chứng minh cho lòng chung thuỷ của mình

_ Xita quyết định bước lên giàn hoả thiêu.

Tất cả những lí lẽ mà nàng đưa ra đã làm cơn giận dữ ghen tuông của Rama đang bùng lên như lưa bỗng lụi đi như gặp trận mưa. Nó làm cho Ra ma đang hăng hái lên án Xita bỗng trở lên lúng túng ngồi im lặng ‘mắt dán xuống đất”.

à        Hành động nhảy vào lửa của Xita mang tính chất bi hùng. Nó là hành động cao nhất nàng có thể làm được để chứng minh trinh tiết của mình. Và cũng chỉ có hành động này mới giải toả được mối nghi ngờ của Rama

*/ Nghệ thuật : Khi miêu ta tâm lí Xita, tác giả thật tinh tế theo sát diễn biến tâm trạng của nàng, khi lắng đọng, khi bồng bềnh trào dâng.Tác giả đã khác hoạ một Xita trong sáng chân thực toàn vẹn tượng trưng cho người phụ nữ ấn Độ cổ đại

3/ Thái độ của cộng đồng :    ( ? )

Số phận người anh hùng trong sử thi cổ đại luôn gắn chặt với cộng đồng. Bổn phận danh dự của người anh hùng có quan hệ đến cộng đồng, được cộng đồng phán xét . Đó là tư tưởng dân chủ sơ khai trong xã hội cổ đại ấn Độ. Cuộc hội ngộ này cũng được cộng đồng chứng kiến. Tác giả sử thi không miêu tả hành động nào của cộng đồng tham gia vào cuộc gặp gỡ này, nhưng

_ Qua ánh mắt của đám đông, qua tiếng khóc của phụ nữ, của loài quỉ… Đó chính là thái đô của cộng đồng đang nghiêm nghị theo dõi và thầm trách Rama, họ đau lòng trước hành động của Xita

III/ Kết luận               ( ? )

Tác giả miêu tả xung đột tâm lý của Rama va Xita trong cuộc hội ngộ đầy thử thách éo le. Tâm trạng của hai người cứ biến đổi trào dâng theo nhịp điệu đối thoại. Đỉnh điểm của xung đột là cảnh Xita nhảy vào lửa. Mâu thuẫn được cởi nút. Tính cách của hai nhân vật càng được khẳng định nhất quán

 

 

Mời bạn tham khảo giáo án WORD

2 phản hồi to “_ Rama buộc tội”

  1. nguyenthanhtrung said

    rat hay va bo ich mong rang se co nhieu hon . cam on cac thay co va cac ban nha.

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: